السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
209
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
نتيجه اين بود قسمتى از اعترافات علما و دانشمندان علم قرائات در مورد عدم تواتر قرائتها كه ما در اينجا به مقدار مورد نياز لازم ، اكتفا نموديم ولى مىتوان به اعترافات بيشترى دست يافت و در صفحات آينده قسمتهاى ديگرى را نيز مطالعه خواهيد نمود . خوانندهء عزيز ، بايد در اينجا خود تفكر كند ؛ آنگاه قضاوت نمايد كه آيا با اين همه اعترافات علما و دانشمندان فن بر عدم تواتر قرائتهاى مختلف قرآن ، باز مىتوان در اين قرائتها ادعاى تواتر نمود يا براى اين گونه ادعاها ارزشى قائل شد ؟ ! آيا مىتوان تواتر را با صرف تقليد و پيروى نمودن از پارهاى افراد كه بدون دليل ادعاى تواتر نمودهاند ، ثابت نمود ؟ ! با توجه به اين كه وجدان سليم ، وجود تواتر را در اين مورد تكذيب مىكند ! با وجود همهء اين مطالب ، تعجب در اين است كه قاضى ابو سعيد مفتى اندلس كسانى را كه زير بار تواتر قرائتها نرفتهاند ، تكفير كرده و حكم ارتداد آنان را صادر نموده است ! ! ما فرض كنيم كه قرائتها در نزد علما متواتر است ، با اين حال آيا مىتوان كسى را كه اين تواتر را انكار كند ، تكفيرش نمود ؟ ! در صورتى كه اين مسئله از ضروريات دين به شمار نمىرود . باز فرض كنيم كه قرائتها به وسيلهء همان تواتر موهوم و خيالى از ضروريات مذهب است ، باز آيا مىتوان مسلمانى را با انكار چيزى كه ضرورى بودن آن بر وى ثابت نشده است ، مرتد دانست ؟ ! خداوندا ! تو خود بهتر مىدانى كه اين ادعا جز جرئت و جسارت به پيشگاه تو و تجاوز بر حدود و احكام تو و جز ايجاد اختلاف و تفرقه در ميان مسلمانان و ريختن خون پاك آنان به ناحق ، چيز ديگرى نيست .